Σάββατο, 4 Απριλίου 2015

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΆ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ : Επιχείλιος Έρπης



ΤΙ ΕΙΝΑΙ?
Ο έρπης είναι ένας ιός γνωστός εδώ και 25 αιώνες και πήρε το όνομά του από τον Ιπποκράτη, ο οποίος είχε παρατηρήσει ότι αυτή η πάθηση  “έρπει”.
Ο έρπης όταν μολύνει ένα σημείο το σώματος, συνήθως τα χείλη (επιχείλιος) ή τα γεννητικά όργανα, έχει τη δυνατότητα να μολύνει στη συνέχεια και άλλα κοντινά ή μακρινά σημεία του σώματος. Έτσι, σήμερα ξέρουμε ότι ο έρπης πραγματικά μπορεί να “έρπει” από κύτταρο σε κύτταρο.
Ο ιός του έρπητα ονομάζεται HSV (Herpes Simplex Virus) και φυσικά είναι μεταδιδόμενος. Ανήκει σε μια οικογένεια ιών που αποτελείται από 150 περίπου στελέχη. Συγκεκριμένα, το στέλεχος HSV1 (έρπης τύπου 1)  συνήθως προκαλεί τον επιχείλιο έρπη (στα χείλη, στο στόμα και γενικότερα το πρόσωπο) και ο HSV2 (έρπης τύπου 2) συνήθως προκαλεί τον έρπη γεννητικών οργάνων. Άλλα μέλη της οικογένειας είναι ο έρπης ζωστήρας, που στην παιδική ηλικία προκαλεί ανεμοβλογιά και ο ιός Epstein-Barr, που προκαλεί την λοιμώδη μονοπυρήνωση, τη λεγόμενη “ασθένεια του φιλιού”.
Πολλές φορές λέγεται και σπυρί του πυρετού. 
ΑΠΟ ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙΤΑΙ?
Σχεδόν το 80% του ενήλικα πληθυσμού είναι φορέας του ιού. Αυτό συμβαίνει γιατί η αρχική μόλυνση από τον HSV1 συμβαίνει, συνήθως πριν την ηλικία των 20, στην παιδική ή εφηβική ηλικία. Συνήθως, ωστόσο, περνά απαρατήρητη επειδή αρκετά από τα συμπτώματα της είναι ίδια με αυτά ενός απλού κρυολογήματος ή μιας λοίμωξης του λαιμού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί επίσης να οφείλεται και στον έρπη τύπου ΙΙ που προκαλεί τον έρπη των γεννητικών οργάνων.
Μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων της αρχικής μόλυνσης, ο ιός παραμένει για πάντα στις νευρικές ίνες της περιοχής που είχε μολύνει, σε λανθάνουσα κατάσταση . Σε αρκετά άτομα, περίπου 20-40% των φορέων, ο ιός μπορεί να ενεργοποιείται ξανά κατά περιόδους.
Η αιτιολογία παραμένει άγνωστη, και η επανεμφάνιση του επιχείλιου έρπητα συνδέεται συνήθως με μειωμένη αντίσταση του οργανισμού και με  παράγοντες όπως:
  • Μόλυνση μέσω επαφής με μολυσμένα άτομα
  • Άγχος, στενοχώρια
  • Πυρετός
  • Κρυολόγημα, γρίπη
  • Υπερβολική έκθεση στον ήλιο (υπεριώδεις ακτίνες)
  • Τραύμα ή σκάσιμο στα χείλη
  • Εμμηνόρροια
  • Εξασθενημένο ανοσοποιητικό (π.χ. ασθενείς με AIDS, καρκίνο, μεταμόσχευση)
  • Γενετική προδιάθεση

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Η πρώτη ένδειξη για την εμφάνιση του επιχείλιου έρπητα είναι μια διάχυτη αίσθηση καψίματος, μουδιάσματος ή κνησμού στο σημείο, η οποία ακολουθείται από εμφάνιση ελαφρού οιδήματος και ερυθρότητας. Μέσα στις επόμενες 24 με 48 ώρες εμφανίζεται μια ή περισσότερες μικρές φυσαλίδες  που περιέχουν διαυγές κιτρινωπό υγρό.
Ο ιός του έρπητα εκδηλώνεται κατά κανόνα έξω από το στόμα, στην επιδερμίδα του προσώπου, πάνω ή γύρω από τα χείλη, στο πηγούνι, τα ρουθούνια ή το μάγουλο.
Το πιο συνηθισμένο σημείο εμφάνισης του επιχείλιου έρπητα είναι κοντά στις γωνίες των χειλέων. Μερικές φορές όμως, ιδίως σε ασθενείς με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, μπορεί εκδηλωθεί και στο εσωτερικό της στοματικής κοιλότητας (ερπητική στοματίτιδα), κυρίως στα ούλα και τον ουρανίσκο,.
Ερπητική Στοματίτιδα με προσβολή της γλώσσας
Στις επόμενες 24-48 ώρες, οι φυσαλίδες σπάνε δημιουργώντας ένα επώδυνο ανοικτό έλκος (πληγή) και απελευθερώνοντας το υγρό που περιέχει τον ιό. 
Στην περιοχή υπάρχει έντονο αίσθημα καψίματος. Σπάνια, μπορεί να εμφανισθεί ελαφρύς πυρετός και αίσθημα αδιαθεσίας. Σε αυτό το στάδιο υπάρχει ο μεγαλύτερος κίνδυνος μετάδοσης του ιού.
Μετά το σπάσιμο των φυσαλίδων η περιοχή αρχίζει να ξεραίνεται και δημιουργείται μια κρούστα. Η κρούστα αυτή μπορεί να σκάσει ή να απομακρυνθεί (αποκαλύπτοντας ξανά το έλκος και προκαλώντας μικρή αιμορραγία) και να επανα δημιουργηθεί αρκετές φορές μέχρι να ολοκληρωθεί η επούλωση της πληγής.
Η διαδικασία επούλωσης ολοκληρώνεται μέσα σε 7-10 ημέρες, μετά την έναρξη των συμπτωμάτων.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Σε υγιή άτομα, ο επιχείλιος έρπης δε χρειάζεται ειδική θεραπεία, καθώς υποχωρεί μόνος του όταν ολοκληρώσει τον κύκλο του (περίπου 10 μέρες), χωρίς να αφήνει ουλές. Ιατρική αντιμετώπιση χρειάζεται μόνο αν επεκταθεί η μόλυνση στο εσωτερικό του στόματος, προκαλώντας δυσκολία στην κατάποση, αν εκδηλωθεί πυρετός, ή αν οι φυσαλίδες αρχίσουν να πολλαπλασιάζονται και να απλώνονται, αντί να υποχωρούν.
Κανένα φάρμακο δεν έχει αποδειχθεί ότι δρα θεραπευτικά επαρκώς στις βλάβες στα χείλη από δευτερογενή ή υποτροπιάζουσες  λοιμώξεις  που προκαλεί ο ιός του απλού έρπητα.
Εμβόλιο με πλήρη ιό υπάρχει αλλά εκφράζονται φόβοι ότι είναι ογκογόνο. Γίνεται προσπάθεια παρασκευής εμβολίων με αθώα τμήματα του ιού.
Φάρμακα που καυτηριάζουν την περιοχή δεν ενδείκνυνται
Διάφορα σκευάσματα κυκλοφορούν στην αγορά οπως χάπια, τοπικές κρέμες , τσιρότα κλπ τα οποία δεν προσφέρουν θεραπεία με την έννοια της οριστικής εξάλειψης.
Τα φάρμακα και οι τρόποι αντιμετώπισης  που προτείνονται, περιορίζονται στην επίσπευση της επούλωσης και την ανακούφιση από τα επώδυνα συμπτώματα.
Οι ακόλουθες συμβουλές μπορεί να σας φανούν χρήσιμες: 
  • Αν νιώσετε κάποια ενόχληση που μπορεί να είναι προμήνυμα επιχείλιου έρπητα, χρησιμοποιείστε αμέσως κάποια από τις ειδικές κρέμες που μειώνουν την ένταση και διάρκεια των συμπτωμάτων, όπως είναι αυτές που περιέχουν ακυκλοβίρη (Zovirax), φαμσικλοβίρη και βαλασικλοβίρη. Αυτές επιταχύνουν ελαφρά την διαδικασία επούλωσης, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι μειώνουν τον κίνδυνο επέκτασης της μόλυνσης ή μετάδοσης του ιού σε άλλα άτομα. 
  • Πλέον, κυκλοφορούν στα φαρμακεία μικρά διάφανα επιθέματα (π.χ. Compeed) που περιέχουν καταπραϋντικές ουσίες. Εφαρμόζοντας αυτά τα μικρά τσιρότα στην περιοχή της λοίμωξης, ανακουφίζονται τα συμπτώματα και διευκολύνεται η επούλωση, απομονώνοντας και προστατεύοντας την μολυσμένη περιοχή. Διευκολύνουν, επίσης, την κάλυψη των αντιαισθητικών φυσαλίδων και μειώνουν τον κίνδυνο μετάδοσης. 
Κεραλοιφή μελισσόχορτου
  • Τα κρύα επιθέματα ανακουφίζουν από τον πόνο. 
  • Αν ο πόνος είναι πολύ ενοχλητικός, πάρτε ένα κοινό παυσίπονο. 
  • Το μελισσόχορτο (lemon balm) είναι ένα βότανο που πιστεύεται ότι βοηθά. 
  • Μην αγγίζετε ή σπάτε τις φυσαλίδες με το υγρό για να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης. 
  • Από τη βλάβη στο χείλος μπορεί να μολυνθεί το δάκτυλο όταν ακουμπά στην πληγή και εν συνεχεία το μάτι αν το τρίψει ο πάσχων με το μολυσμένο δάκτυλο και άλλα σημεία του δέρματος. 
  • Πλένετε καλά τα χέρια σας. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στον χειρισμό των φακών επαφής για να μην μεταφερθεί η μόλυνση στα μάτια, καθώς εκεί υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μόλυνσης με αποτέλεσμα κοκκίνισμα, πόνο και έλκος του κερατοειδούς χιτώνα. Η κατάσταση αυτή απειλεί την όραση. Για αυτό όταν υπάρχει υποψία εξάπλωσης της μόλυνσης στα μάτια, επιβάλλεται άμεση ειδική αντιική θεραπεία και εξειδικευμένη περίθαλψη. 
  • Όταν έχουμε ερπητική στοματίτιδα τρώτε κρύες και μαλακές τροφές. Αποφύγετε σκληρά, αλμυρά, καυτερά, ή πικάντικα φαγητά. 
Όχι στον Οδοντίατρο για εργασίες παρά μόνο για συμβουλές
  • Αν ο έρπης είναι επιχείλιος  απφεύγετε να  ανοίγετε πολύ το στόμα (Φαγητό, γέλιο, χασμουρητό) ώστε να τεντώνεται το χείλος και να αιμορραγεί με αποτέλεσμα να αργεί η επούλωση .
  • Μην πηγαίνετε αυτό το διάστημα στον οδοντίατρο όταν έχετε να κάνετε εργασία για την οποία απαιτείται παραμείνετε για πολύ ώρα με ανοιχτό το στόμα και τεντωμένα χείλη. 
Επιθέματα σκόρδου
Τοποθέτηση πάγου πολλές φορές
  • Αποφεύγετε την τοποθέτηση καλλυντικών π.χ. make-up γιατί δυσχεραίνουν την επούλωση των πληγών και προδιαθέτουν για μικροβιακή επιμόλυνση.
  • Υπάρχουν και παλιές πατροπαράδοτες «πρακτικές θεραπείες»,  όπως επανειλημμένη τοποθέτηση πάγου ή
    σκόρδου επάνω στην πάσχουσα περιοχή  ,οι οποίες είναι αθώες οπότε και αν τις εφαρμόσετε εσείς θα δείτε αν υπάρχει  αποτέλεσμα!
  • Ορισμένες ηλεκτρονικές συσκευές που υποτίθεται επιταχύνουν την ίαση δεν φαίνονται   να είναι αρκούντως αποτελεσματικές!


ΠΡΟΛΗΨΗ
Για να προλάβουμε την πρωτογενή μόλυνση από τον ιό του έρπητα πρέπει να αποφεύγουμε την επαφή με άτομα που έχουν συμπτώματα πρωτογενούς ή δευτερογενούς μόλυνσης. Δυστυχώς όμως, στα περισσότερα άτομα ο ιός έχει ήδη μεταδοθεί κατά την παιδική ηλικία, κατά την οποία είναι δύσκολο να εφαρμοστούν οι κανόνες προστασίας.
Από την στιγμή, λοιπόν, που έχουμε ήδη προσβληθεί από τον ιό του απλού έρπητα τύπου 1, δεν υπάρχει ουσιαστική θεραπεία που να μπορεί να εξαλείψει τον ιό, όπως αναφέραμε και προηγουμένως. Γι’ αυτό μπορούμε να εστιάσουμε στην πρόληψη, όσο το δυνατόν, της επανεμφάνισης των συμπτωμάτων.
  • Αποφύγετε την σωματική επαφή με άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα επιχείλιου έρπητα.
  • Μην μοιράζεστε αντικείμενα προσωκής χρήσης με άλλα τομα (οδοντόβουρτσα,


    ξυραφάκια, πετσέτες). 
  • Μην πίνετε ή τρώτε από το ίδιο ποτήρι / πιάτο με άτομα που έχουν ενεργό λοίμωξη.
  • Μειώστε το άγχος με ασκήσεις χαλάρωσης.
  • Αν έχετε συχνά επεισόδια εμφάνισης του έρπητα, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει προληπτική αντιική  θεραπεία.
  • Μην εκτίθεστε στον δυνατό ήλιο. Χρησιμοποιείτε αντηλιακή κρέμα στο πρόσωπο και τα χείλια για προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία.
  • Αποφεύγετε σκληρές τροφές που μπορεί να γδάρουν τα χείλη ή τα ούλα.
  • Έρευνες έχουν συνδέσει τροφές που περιέχουν το αμινοξύ αργινίνη (π.χ. καφές, σοκολάτα, ξηροί καρποί, βρώμη, σταφίδες, ψωμί ολικής αλέσεως, καστανό ρύζι, καρύδα, φακές) με την εμφάνιση επιχείλιου έρπητα. Η αργινίνη είναι ένα αμινοξύ που παρέχει την «τροφή» που είναι αναγκαία για την επιβίωση του ιού του έρπητα.
  • Η αρνητική επίδραση της αργινίνης μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη λήψη τροφών που περιέχουν λυσίνη, ένα άλλο αμινοξύ που βοηθά στην καταπολέμηση του έρπητα και την πρόληψη της εξάπλωσής του. Τέτοιες τροφές είναι το τυρί, το κοτόπουλο, τα αυγά, τα ψάρια, το γάλα, οι πατάτες, το βόειο κρέας, η μαγιά μπύρας, το γιαούρτι, τα λάχανα, το αβοκάντο, η παπάγια, το μάνγκο, τα βερίκοκα, τα μήλα, τα σύκα, και τα παντζάρια.  
  • Τρώτε αρκετά φρούτα και λαχανικά που περιέχουν βιταμίνη C και φλαβονοϊδή, που ενισχύουν την επουλωτική ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού.
  • Πίνετε αρκετά υγρά για να αποφύγετε αφυδάτωση του οργανισμού, που προκαλεί σκασίματα της επιδερμίδας.
  • Χρησιμοποιείτε τις ειδικές «ενυδατικές» κρέμες για να αποφύγετε το σκάσιμο των χειλιών τον χειμώνα.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Προσέχετε να μη μολυνθείτε και να μη μολύνετε τους άλλους μ’ έναν ιό ο οποίος δεν είναι επικίνδυνος αλλά σίγουρα  θα σας κάνει την ζωή δύσκολη ειδικά όσο περνά η ηλικία!


 Έρευνα - Συγγραφή :
Μαρία Ειρήνη Κριτσωτάκη 
Φοιτ. Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ 
Επιμέλεια : 
Κριτσωτάκης Σταύρος  
Χειρ. Οδοντίατρος



Κυριακή, 29 Μαρτίου 2015

ΔΙΑΤΡΟΦΗ και ΣΤΟΜΑΤΙΚΉ ΥΓΕΙΑ: Φυσικές γλυκαντικές ουσίες αντί της Ζάχαρης

ΦΥΣΙΚΕΣ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΑΝΤΙ  ΖΑΧΑΡΗΣ

Πρόλογος
  Εάν κάνετε δίαιτα και δεν μπορείτε να στερηθείτε το γλυκό…
Αν έχετε σάκχαρο και πρέπει  να μετράτε συνεχώς την γλυκόζη στο αίμα σας …
Αν φοβάστε μήπως χαλάσουν τα δόντια σας…
 Τότε έχετε εναλλακτικές λύσεις.
 Αυτές είναι τα φυσικά γλυκαντικά. Στο κάτω κάτω αν σας αρέσουν τα γλυκά, είναι εξαιρετικά δύσκολο να τα αφαιρέσετε από τη διατροφή σας.
Υπάρχουν φυσικές και πιο υγιεινές εναλλακτικές γλυκαντικές ουσίες , πέραν της ζάχαρης, που δεν ενέχουν κανέναν από τους κινδύνους της επεξεργασμένης ζάχαρης, ενώ παρέχουν και πολλά οφέλη στην υγεία.
Σαν υποκατάστατα της ζάχαρης  υπάρχουν επίσης διάφορες τεχνητές – χημικές ουσίες που προέρχονται από φυσικές ή τεχνητές πηγές .
Oι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες είναι χημικές ουσίες που αναπτύχθηκαν σαν υποκατάστατο της ζάχαρης και παρότι έχουν γλυκιά γεύση, συχνά ακόμη και πιο γλυκιά από τη ζάχαρη, δεν προσδίδουν τον ίδιο αριθμό θερμίδων.
Τέσσερις είναι οι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες οι εγκεκριμένες για χρήση: η ζαχαρίνη, η ασπαρτάμη, η σουκραλόζη και η acesulfame-K.
Έχουν γράφει πάρα πολλά για τις χημικές γλυκαντικές ουσίες , λόγω των πολλών προβλημάτων που δημιουργούν στην υγεία των ανθρώπων . Προβλήματα που φτάνουν έως το σημείο να μπορούσαμε να πούμε ότι αυτές οι χημικές γλυκαντικές ουσίες είναι επικίνδυνές  και θα έπρεπε να απαγορευτούν. Γι’ αυτό τον λόγο  θα κάνουμε μια  άλλη αναλυτική αναφορά σε αυτές τις ουσίες.

Στέβια

Η Στέβια (βοτανικό όνομα Stevia rebaudiana) είναι είδος φυτού με προέλευση  τη Βραζιλία και την Παραγουάη. Περιέχει μια ουσία η οποία ονομάζεται στεβιόζη ή στεβιόλη η οποία έχει μεγαλύτερη γλυκαντική δύναμη από την ζάχαρη. Χρησιμοποιείται σε αρκετές χώρες ως εναλλακτική γλυκαντική ουσία από την ζάχαρη.
Η γλυκιά γεύση των φύλλων της είναι γνωστή εδώ και αιώνες στους αυτόχθονες της Ν. Αμερικής που τη χρησιμοποιούν ως φυσικό γλυκαντικό. Τα τελευταία χρόνια το φυτό στέβια και τα γλυκαντικά που προέρχονται από τα φύλλα του τράβηξαν την προσοχή εξαιτίας της αυξημένης ζήτησης σε τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη και θερμίδες.
Η στέβια (stevia rebaudiana) και τα γλυκά συστατικά που προκύπτουν από τα φύλλα της, γνωστά σαν γλυκοζίτες στεβιόλης έχουν γίνει  δημοφιλή σε Ασία και ΗΠΑ
Είναι απόλυτα ασφαλή και έχει εγκριθεί και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η στέβια άρχισε να χρησιμοποιείται σαν γλυκαντικό στην Ιαπωνία πριν 20 χρόνια. Οι αυστηροί σε θέματα υγείας Ιάπωνες, όπου η χρήση της ασπαρτάμης δεν είναι επιτρεπτή, ανακάλυψαν πρώτοι τον τρόπο να απομονώνουν τα γλυκά συστατικά από το υπόλοιπο μέρος του φύλλου. Έτσι προέκυψαν τα εκχυλίσματα από φύλλα στέβιας που είναι 200-300 φορές πιο γλυκά από την κοινή ζάχαρη. Δεδομένου ότι είναι 300 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη, δεν είναι περίεργο που θεωρείται η «βασίλισσα» των φυτικών γλυκαντικών.
Χωρίς θερμίδες και μηδενικό γλυκαιμικό δείκτη (ΓΔ), διεγείρει το πάγκρεας, αντί να το εξαντλεί. Έχει ήπια επίδραση στα επίπεδα του σακχάρου, κάτι που την καθιστά ιδανική για τους διαβητικούς. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει επίσης ότι μπορεί να μειώσει την ακμή, να θεραπεύσει πληγές και να καταπραΰνει το στομάχι.
Και τέλος  επειδή  δεν περιέχουν υδατάνθρακες οι οποίοι καταστρέφουν  τα δόντια , η στέβια μπορεί  να χρησιμοποιηθεί άφοβα στα γλυκά ,στα ποτά , στα σιρόπια και τις σοκολάτες .
Υπάρχει σε διάφορες μορφές όπως κρυσταλλική σαν την  ζάχαρη, σκόνη, κύβους ,και υγρή .
Επίσης κυκλοφορεί και σε πρόσμιξη με  διάφορα άλλα φυσικά αντιοξειδωτικά  συστατικά και σε διάφορες αναλογίες ως προς την χρήση της .
Θα την βρείτε στα καταστήματα με βιολογικά προϊόντα και στα super markets και με σήμα το φυλλαράκι της στέβια.
Διάφορα ζαχαροπλαστεία έχουν αρχίσει και φτιάχνουν γλυκά με στέβια αντί ζάχαρης και σοκολάτες για τους εραστές της σοκολάτας .
Κυκλοφορούν επίσης στην αγορά αναψυκτικά, τσάι  και ροφήματα σοκολάτας με στέβια.

Μεγάλη Ελληνική εταιρία τροφίμων έχει κυκλοφορήσει μια σειρά από επιδόρπια,  τα οποία μπορεί κάποιος τα ετοιμάσει  μόνος του στο σπίτι, με γλυκαντική ουσία την στέβια.
Τελευταία κυκλοφόρησε από γνωστή Ελληνική βιομηχανία και χαλβάς με στέβια.
Από τις μέχρι τώρα έρευνες δεν έχουν αναφερθεί προβλήματα ή παρενέργειες από την χρήση της!
Χρησιμοποιήστε την  άφοβα ! Είναι φυσικό προϊόν χωρίς τις καταστροφικές ιδιότητες της ζάχαρης.
Συνταγές για την κατασκευή γλυκών με στέβια θα βρείτε στο διαδίκτυο.

Ξυλιτόλη
Η ξυλιτόλη (αγγλική ονομασία: xylitol, προέρχεται από το ελληνικό λήμμα “ξύλον”) είναι οργανική ουσία με τύπο (CHOH)3(CH2OH)2, η οποία χρησιμοποιείται ως φυσικό υποκατάστατο της ζάχαρης και ανευρίσκεται σε πολλά φρούτα και λαχανικά, όπως στα βατόμουρα, το φλοιό του καλαμποκιού, τη βρώμη και τα μανιτάρια. . Μπορεί να παραχθεί από βατόμουρα, δαμάσκηνα, καλαμπόκι, σημύδα κ.α.
Πρόκειται για μια λευκή φυσική κρυσταλλική ουσία. Μοιάζει και οπτικά και γευστικά με τη ζάχαρη, αλλά περιέχει 75% λιγότερους υδατάνθρακες, 40% λιγότερες θερμίδες (9,6 ανά κουταλιά του γλυκού) και γλυκαιμικό δείκτη μόνο 7.
Βρίσκεται στα φρούτα και τα λαχανικά και περιέχει μόλις δύο θερμίδες ανά κουταλάκι. Ενώ η ζάχαρη προκαλεί τη δημιουργία οξέων στη στοματική κοιλότητα, η ξυλιτόλη διαθέτει αλκαλοποιητική δράση, αποτρέποντας το σχηματισμό πλάκας και τερηδόνας. Προωθεί επίσης την υγεία των οστών και ενισχύει το ανοσοποιητικό. Ο χαμηλός ΓΔ σημαίνει ότι δεν προκαλεί απότομες αυξομειώσεις του σακχάρου ή ανάπτυξη μυκητιάσεων, όπως η επεξεργασμένη ζάχαρη.
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και οι γλυκαντικές αλκοόλες (Σορβιτόλη, Μανιτόλη, Ισομαλτόλη, Μαλτιτόλη, Λακτιτόλη), οι οποίες έχουν χαρακτηρισθεί ασφαλείς από τον FDA και χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα και πολύ συχνά σε τσίχλες.
Οι γλυκαντικές αλκοόλες όταν υπερκαταναλώνονται μπορεί να προκαλέσουν κοιλιακές διαταραχές.

 Μέλι
Το μέλι ως γνωστόν  είναι ένα αρωματικό, ιξώδες, γλυκό υλικό που προέρχεται από το νέκταρ των φυτών, το οποίο μαζεύουν οι μέλισσες και το μεταβάλλουν για την τροφή τους σε ένα πυκνότερο υγρό και τελικά το αποθηκεύουν στις κηρήθρες τους.
Το μέλι περιέχει κατά 77-78% σάκχαρα (κυρίως φρουκτόζη και γλυκόζη) και λόγω της σχετικά χαμηλής του υγρασίας, δεν ευνοεί την ανάπτυξη μικροοργανισμών.
Η μεγάλη περιεκτικότητα της σε φρουκτόζη η οποία μεταβολίζεται πιο αργά από την ζάχαρη είναι ένα πλεονέκτημα έναντι της ζάχαρης περάν της μεγάλης του θρεπτικής αξίας.
Το μέλι σαν τροφή του ανθρώπου είναι ένα από τα πολυτιμότερα, θρεπτικότερα και υγιεινότερα τρόφιμα.
Δίνει ενέργεια στους μυς, διαύγεια στο μυαλό, απολυμαίνει και ρυθμίζει το πεπτικό σύστημα. Η τακτική χρήση του δίνει σφρίγος στον οργανισμό και συντελεί στην παράταση της ζωής. Ο Ιπποκράτης και όλοι οι γιατροί της αρχαιότητας το συνιστούσαν σαν φάρμακο σε πολλές περιπτώσεις. Και σήμερα αναγνωρίζεται η θεραπευτική του αξία στην καθ' έξιν δυσκοιλιότητα, στις καρδιοπάθειες, αναιμία, αδενοπάθεια και στις περιπτώσεις κατάπτωσης και αδυναμίας του οργανισμού.
Η άποψη αυτή είναι διαδεδομένη σε ολόκληρο τον κόσμο και το σπουδαιότερο είναι τεκμηριωμένη και από επιστήμονες.
Η ημερήσια κατανάλωση μελιού τροφοδοτεί τον οργανισμό με αντιοξειδωτικά, απαραίτητα για την προστασία του από τις ελεύθερες ρίζες

Νέκταρ ή Σιρόπι αγαύης - Δώρο των θεών για τους Αζτέκους 
Αν και η αγαύη είναι ευρέως γνωστή ως το φυτό από το οποίο παρασκευάζεται η τεκίλα, έχει χρησιμοποιηθεί για χιλιάδες χρόνια ως συστατικό σε τρόφιμα. Το νέκταρ που παράγεται από αυτό το φυτό είναι γνωστό στο Μεξικό και ως «νερόμελο». Για την παραγωγή του πιέζουν το χυμό από τον κορμό του φυτού και το θερμαίνουν ήπια. Οι Αζτέκοι τιμούσαν την αγαύη ως δώρο των Θεών και χρησιμοποιούσαν το υγρό από τον πυρήνα του φυτού για να δώσουν γεύση στα φαγητά και τα ποτά τους. Το νέκταρ (ή σιρόπι) της αγαύης παράγεται κυρίως από την Μπλε Αγαύη που ευδοκιμεί στα ηφαιστειακά εδάφη του Νότιου Μεξικού,
Αποτελείται κυρίως από 90% φρουκτόζη και 10% γλυκόζη και είναι 1,4 έως 1,6 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη. Βγαίνει κατευθείαν από τον πυρήνα του κακτοειδούς φυτού αγαύη, το οποίο ζει και ευδοκιμεί στο Μεξικό. Είναι φυσικό γλυκαντικό το οποίο διαθέτει πολύ χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (11 – 19), δεν αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και δεν επιβαρύνει το πάγκρεας.
Το νέκταρ αγαύης περιέχει 20 θερμίδες ανά κουταλάκι και είναι πολύ πιο γλυκό από την επεξεργασμένη ζάχαρη, οπότε χρησιμοποιείτε λιγότερο. Μπορεί να αντικαταστήσει τη ζάχαρη σε οποιαδήποτε συνταγή.

Το σιρόπι μελάσας
Η μελάσα είναι ένας παχύς χυμός, σαν σιρόπι, που παρασκευάζεται από την επεξεργασία ζαχαροκάλαμου ή του  ζαχαρότευτλου, αποτελεί το τελικό προϊόν από τη διαδικασία καθαρισμού της ζάχαρης.
Η μελάσα ζαχαροκάλαμου έχει ευχάριστη γλυκόπικρη γεύση και άρωμα και χρησιμοποιείται σε σάλτσες, σε γλυκίσματα και σε πλούσια κέικ φρούτων. Η μελάσα περιέχει περισσότερο σίδηρο σε σχέση με το μέλι, αλλά υπολείπεται σε βιταμίνη C. Η μαύρη ζάχαρη συγκεντρώνει περισσότερη μελάσα (η μελάσα της δίνει σκούρο χρώμα και γλυκόπικρη γεύση). Το θετικό είναι πως η μελάσα μεταβολίζεται πιο αργά απ’ ό,τι η κοινή ζάχαρη αλλά σε επίπεδο θερμίδων, δεν γλιτώνετε κάτι.
Η Μελάσα συγκαταλέγεται μέσα στις 9 θρεπτικότερες τροφές του πλανήτη.

Φρουκτόζη
Στις φυσικές γλυκαντικές ουσίες ανήκει και  η φρουκτόζη, η οποία είναι 3 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη. Μεγάλες  συγκεντρώσεις φρουκτόζης βρίσκονται  στα φρούτα, αλλά και το μέλι, καθώς και άλλες τροφές, όπως τα λαχανικά.  Ανήκει στους μονοσακχαρίτες, δηλαδή στην απλούστερη μορφή υδατανθράκων και χρησιμοποιείται από ιστούς σαν πηγή ενέργειας.
Ο μεταβολισμός της φρουκτόζης δεν εξαρτάται από την ινσουλίνη και έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άτομα που είναι ευαίσθητα στη γλυκόζη. Επειδή όμως απορροφάται με γοργό ρυθμό από το συκώτι και μεταβολίζεται σε γλυκερόλη, μπορεί  να προκαλέσει αύξηση στα επίπεδα τριγλυκεριδίων και χοληστερόλης.
Επίλογος
Εξ όσων γράψαμε πιο πάνω για τα φυσικά γλυκαντικά υποκατάστατα της ζάχαρης μόνο  φαίνεται ότι μόνο η Στέβια δεν έχει καθόλου θερμίδες και επομένως δεν παχαίνει , δεν ανεβάζει τον γλυκαιμικό δείκτη και  βέβαια δεν χαλάει τα δόντια.
Επίσης η ξυλιτόλη δίδει λιγότερες θερμίδες ως προς την ζάχαρη αλλά δημιουργεί και ευνοϊκό περιβάλλον για τα δόντια.
ΣΥΜΒΟΥΛΗ`
Για μανιακούς του καφέ με ζάχαρη  επί πολλές ώρες χρησιμοποιείται αντί ζάχαρης την στέβια.
Για αυτούς που τους  αρέσουν οι σοκολάτες προτιμάτε αυτές με στέβια .
Γι αυτούς που τους αρέσουν να φτιάχνουν και να καταναλώνουν γλυκά χρησιμοποιείτε στέβια αντί ζάχαρης.

Έτσι και θα σας μείνει η γλυκιά γεύση  και τα δόντια σας δεν θα φθείρονται !


Έρευνα - Συγγραφή :
Μαρία Ειρήνη Κριτσωτάκη
Φοιτ. Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ
Επιμέλεια :
Κριτσωτάκης Σταύρος
Χειρ. Οδοντίατρος